Yeni düzenleme, imalatçı kurumlar açısından yalnızca vergi oranını değiştirmiyor. %12,5 oranının doğru uygulanabilmesi için üretim kazancının şirketin diğer faaliyetlerinden ayrıştırılabilir ve kayıtlarla desteklenebilir olması önem taşıyor.
1. 7582 sayılı Kanun ile ne değişti?
7582 sayılı Kanun’un 8 inci maddesiyle 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32 nci maddesinin sekizinci fıkrası değiştirilmiştir. Buna göre, sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı %12,5 olarak uygulanacaktır.
Kanun ayrıca, bu kapsamda indirimli orandan yararlanılan üretim kazançları için KVK 32 nci maddenin yedinci fıkrası kapsamında ayrıca indirim uygulanmayacağını açıkça düzenlemektedir.
7582 sayılı Kanun’un 14/c maddesine göre yeni düzenleme, 2027 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlara uygulanacaktır. Özel hesap dönemine tabi kurumlarda ise 2027 takvim yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen dönemler esas alınacaktır.
2. %12,5 kurumlar vergisi nasıl uygulanıyor?
26 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği, uygulamayı genel kurumlar vergisi oranı üzerinden 12,5 puanlık indirim olarak açıklamaktadır. Genel kurumlar vergisi oranının %25 olduğu durumda, kapsamdaki üretim kazançlarına uygulanacak oran %12,5 olmaktadır.
%25 kurumlar vergisi
12,5 puan
%12,5
2027 vergilendirme dönemi
Tebliğ ayrıca 2026 vergilendirme döneminde sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumlar bakımından mevcut bir puanlık üretim indiriminin uygulanmaya devam edeceğini açıklamaktadır.
Yeni düzenlemenin en önemli noktası, %12,5 oranının şirketin bütün kurum kazancına değil üretim faaliyetinden elde edilen kazanca uygulanmasıdır. Bu nedenle uygulamanın merkezinde üretim kazancının doğru tespiti ve kayıtlarla desteklenmesi yer almaktadır.
3. İndirimli orandan yararlanmanın temel şartları
Kurumun geçerli bir sanayi sicil belgesine sahip olması gerekir.
Sanayi sicil belgesinin yanında kurumun fiilen üretim faaliyetiyle iştigal etmesi gerekir.
%12,5 oran yalnızca üretim faaliyetinden elde edilen kazanca uygulanır.
Tebliğe göre sanayi sicil belgesinde belirtilen üretim faaliyetlerinden elde edilen kazançlar esas alınır.
4. Üretim kazancının tespiti
26 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği, indirimli kurumlar vergisi oranının yalnızca üretim faaliyetinden elde edilen kazanca uygulanacağını açıkça belirtmektedir. Bu nedenle kurumun üretim faaliyeti dışındaki kazançlarının ayrıca izlenmesi gerekir.
Birden fazla konuda üretim faaliyeti bulunan mükelleflerde, üretim faaliyetlerinden elde edilen kazançlar varsa üretim faaliyetlerinden doğan zararlarla birlikte bir bütün olarak değerlendirilir.
İndirimli oran uygulanacak matrah, üretim faaliyetinden elde edilen kazancın ticari bilanço kârı içindeki payı dikkate alınarak belirlenir.
İmalat dışı kazançlardan ayrıştırılmış üretim sonucu esas alınır.
Birden fazla üretim faaliyeti varsa, üretim kazanç ve zararları birlikte değerlendirilir.
Uygulamanın en kritik noktası, üretim faaliyetinden elde edilen net kazancın güvenilir şekilde hesaplanabilmesidir. Üretim faaliyeti dışındaki gelir ve giderlerin aynı hesaplarda izlenmesi, dönem sonunda yapılacak ayrıştırmayı zorlaştırabilir.
5. Muhasebe ve kayıtların ayrı takibi
%12,5 oranının doğru uygulanabilmesi için üretim faaliyetinden elde edilen kazancın diğer faaliyetlerden ayrıştırılabilir olması gerekir. Bu nedenle muhasebe ve maliyet kayıtlarının üretim kazancını açık biçimde gösterecek şekilde yapılandırılması önem taşır.
Üretim hasılatının ayrı izlenmesi
Üretilen mamullerin satışından elde edilen hasılatın, ticari mal satışları veya hizmet gelirleri gibi üretim dışı gelirlerden ayrı hesaplarda takip edilmesi uygulamayı kolaylaştırır.
Üretim maliyetlerinin ayrı izlenmesi
Hammadde, direkt işçilik, enerji, amortisman ve üretimle doğrudan ilişkili diğer maliyetlerin üretim faaliyetiyle bağlantılı şekilde izlenmesi üretim kazancının tespiti açısından önemlidir.
Ortak gelir ve giderlerin dağıtımı
Hem üretim hem de diğer faaliyetlerle ilişkili ortak giderlerde, kullanılan dağıtım yönteminin şirket faaliyetlerini ve ekonomik gerçekliği yansıtması gerekir. Kullanılan yöntemin dönemler itibarıyla tutarlı olması da önem taşır.
Şirketlerin 2027 dönemine girmeden önce üretim ve üretim dışı faaliyetlerini ayrı kâr ve maliyet merkezleri üzerinden izleyip izleyemediklerini kontrol etmeleri faydalı olacaktır.
6. Fason üretimde indirimli oran
26 Seri No.lu Tebliğ, üretimin belirli aşamalarında dışarıdan fason hizmet alınmasının indirimli oran uygulanmasına tek başına engel olmadığını açıklamaktadır.
Buna karşılık fason imalatın kapsamı ve üretim organizasyonunun kim tarafından üstlenildiği önem taşır. Tebliğe göre üretim organizasyonu ve üretim riski kendisinde bulunmadan yalnızca ticari faaliyette bulunan mükelleflerin kazançları üretim faaliyetinden elde edilen kazanç olarak değerlendirilmez.
Fason üretimde öne çıkan kriterler
Fason imalatın sanayi sicil belgesi veya faaliyet ruhsatında yer alan üretim kapsamıyla uyumlu olması gerekir.
Üretim sürecinin organizasyonunun ve yönetiminin mükellef tarafından üstlenilmesi gerekir.
Tebliğ, iş riskinin ve üretim riskinin mükellef üzerinde bulunmasını önemli kabul etmektedir.
Hammadde ve yardımcı maddelerin temini de değerlendirmede dikkate alınan unsurlar arasındadır.
Tebliğde, mobilya üreticisinin ürettiği mobilyaların bazı parçalarının kesim ve boyama işlemlerini fason yaptırması; buna karşılık üretim planlamasını, hammadde teminini, kalite kontrolünü ve üretim faaliyetini kendisinin yürütmesi halinde ürün satışından elde edilen kazancın üretim kazancı kapsamında değerlendirileceği açıklanmaktadır.
7. Tebliğdeki matrah yaklaşımı
26 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği, üretim faaliyeti yanında başka faaliyetleri de bulunan kurumlarda indirimli oran uygulanacak matrahın, üretim faaliyetinden elde edilen kazancın ticari bilanço kârına oranlanması suretiyle belirlenmesini açıklamaktadır.
İndirimli oran uygulanacak matrah = Matrah × (Üretim faaliyetinden elde edilen kazanç / Ticari bilanço kârı)
Basitleştirilmiş Tebliğ örneği
Tebliğde yer alan örneklerden birinde ticari bilanço kârı 2.000.000 TL, üretim faaliyetinden elde edilen kazanç 1.400.000 TL ve kurumlar vergisi matrahı 1.300.000 TL olan bir kurum için üretim kazancının ticari bilanço kârına oranı %70 olarak hesaplanmaktadır.
2.000.000 TL
1.400.000 TL
1.300.000 TL
910.000 TL
Bu örnekte 1.300.000 TL'lik kurumlar vergisi matrahının 910.000 TL'lik kısmına %12,5 oranı, kalan 390.000 TL'lik kısmına ise genel kurumlar vergisi oranı uygulanmaktadır.
Tebliğdeki oranlama yöntemi, üretim kazancının ayrı ve güvenilir şekilde tespit edilmesini doğrudan önemli hale getiriyor. Üretim sonucu ne kadar sağlıklı ayrıştırılırsa, indirimli oran uygulanacak matrah da o kadar sağlam bir temele oturur.
8. Üretilen ürünlerin ihraç edilmesi
26 Seri No.lu Tebliğ, sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların kendi ürettikleri ürünleri yurt içinde veya yurt dışında satmalarının %12,5 uygulamasına engel olmadığını açıklamaktadır.
Bununla birlikte, üretim faaliyetinden elde edilen ve %12,5 oranına tabi tutulan aynı kazanç için ihracat faaliyeti nedeniyle ayrıca 5 puanlık kurumlar vergisi indirimi uygulanmaz.
Bir imalatçı kurumun kendi ürettiği ürünlerin bir kısmını yurt içinde, bir kısmını ise yurt dışında satması halinde her iki satıştan doğan üretim kazancı da üretim faaliyeti kapsamında değerlendirilir. İhraç edilen kısmın kazancı için ayrıca 5 puanlık ihracat indirimi eklenmez.
9. SFS Advisory değerlendirmesi
7582 sayılı Kanun ve 26 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği birlikte değerlendirildiğinde, yeni düzenlemenin imalatçı kurumlar için önemli bir vergi avantajı sağladığı görülmektedir. Ancak uygulamanın doğru sonucu vermesi, yalnızca sanayi sicil belgesine sahip olmaya değil; fiili üretimin, üretim kazancının ve varsa diğer faaliyet sonuçlarının doğru şekilde ayrıştırılmasına bağlıdır.
Özellikle hem üretim hem ticaret veya hizmet faaliyeti bulunan kurumların, 2027 vergilendirme döneminden önce gelir ve maliyet yapılarını gözden geçirmesi önem taşımaktadır. Üretim hasılatı, üretim maliyetleri ve üretim dışı faaliyet sonuçlarının ayrı izlenebilmesi, Tebliğdeki oranlama yönteminin uygulanmasını kolaylaştıracaktır.
Belgenin mevcut üretim faaliyetini doğru şekilde kapsadığından emin olun.
Üretim ve üretim dışı faaliyetlere ilişkin gelir ve maliyetleri ayrıştırın.
Üretim organizasyonu ve üretim riskinin kimde olduğunu belgeleyin.
Tebliğdeki matrah oranlamasını destekleyecek veri yapısını şimdiden oluşturun.